Motor Yağı Seçimi: Viskozite ve Standartları Okumak
Ilk kez kendi arabamin yagini degistirecegim gun, yag isini degil, magazadaki rafi dert etmistim. Ustunde 5W-30, 10W-40, 0W-20 yazan onlarca sise, uzerlerinde API SP, ACEA C3, "full synthetic" gibi ibareler... Satis danismanina "hangisi?" dedim, o da "hepsi olur abi" dedi. Olmuyor. Yanlis viskozitede yag koydugunuzda motor ilk calismada yeterince hizli yaglanmiyor, yanlis standartta yag koydugunuzda partikul filtreniz zamanindan once tikaniyor. Bu yuzden yag secimini, yag degisiminin kendisinden daha onemli buluyorum.
Sisenin uzerindeki kod tam olarak neyi anlatiyor?
En sik gelen soru motor yagi viskozite ne demek sorusu. Viskozite, yagin akmaya karsi gosterdigi direnc; yani "ne kadar kalin" oldugu. Balin viskozitesi yuksektir, suyun dusuk. Motor yaginin isi bu ikisi arasinda bir denge kurmak: soguktan hemen akip yaglayacak kadar ince, sicak motorda metal yuzeyler arasinda film olusturacak kadar kalin olmali.
5W-30 gibi kodlar bu dengeyi anlatir:
Konuyla ilgili güncel seçenekler onwin üzerinde toplanmış.
- 5W — Bastaki sayi ve W harfi (Winter, kis) yagin soguk davranisini gosterir. Sayi kucuk oldukca yag soguk havada daha akici kalir, motoru calistirdiginiz ilk saniyelerde yag pompasi daha rahat is gorur. 0W bir 15W'ya gore kis sabahlarinda cok daha iyidir.
- 30 — Ikinci sayi yagin motor calisma sicakligindaki (yaklasik 100 °C) kalinligini gosterir. 20 daha ince, 50 daha kalin.
Yani 5W-30, soguk performansi 5W sinifinda, sicak performansi 30 sinifinda bir cok dereceli yagdir. Bir yanlis anlamayi hemen duzeltelim: 5W-30 soguk halde de 30'luk yagdan ince degildir; her yag soguktayken kalindir. Kodlar mutlak kalinligi degil, sinif icindeki sinirlari anlatir.
Viskozite siniflarini pratikte karsilastirma
| Kod | Nerede sik gorulur | Guclu yani | Dikkat |
|---|---|---|---|
| 0W-20 | Yeni nesil benzinli, hibrit | Soguk ilk calismada en hizli yaglama, dusuk surtunme | Sadece uretici istiyorsa kullanilir; eski motorda tuketim yapar |
| 5W-30 | Cok yaygin: benzinli ve dizel modern motorlar | Genis kullanim alani, kolay bulunur | Alt standardi (C2/C3, A5/B5) mutlaka kontrol edilmeli |
| 5W-40 | Turbo dizel, yuksek kilometreli motorlar | Sicakta daha kalin film, yuksek yuk toleransi | Uretici 30 istiyorsa 40 koymak yakit tuketimini artirir |
| 10W-40 | Eski nesil motorlar, yari sentetik urunler | Ekonomik, tuketimi olan motorda ise yarar | Cok soguk iklimde soguk kalkis performansi zayif |
| 15W-40 | Eski dizel, ticari arac | Dayanikli, agir kullanima uygun | Modern motorlarin dar yag kanallarina uygun degil |
API ve ACEA: viskozite kadar onemli olan kisim
Viskozite yagin kalinligini soyler, ama ne kadar iyi oldugunu soylemez. Onu standartlar anlatir.
Daha geniş bir liste arayanlar onwin giriş sayfasından devam edebilir.
API
Amerikan sistemidir. Benzinli motorlar icin S ile baslar: SL, SM, SN, SP gibi. Harf ilerledikce daha yeni ve genelde geriye donuk uyumlu bir performans seviyesi anlatir. Dizel icin C serisi kullanilir (orn. CK-4). Yeni bir benzinli aracta API SN'in altina inmemek mantiklidir.
ACEA
Avrupa sistemidir ve Turkiye'deki arac parkinin buyuk kismi icin daha belirleyicidir:
- A/B serisi (A3/B4, A5/B5): Partikul filtresi olmayan benzinli ve dizel motorlar.
- C serisi (C2, C3, C4): Kul, fosfor ve kukurt orani dusurulmus (low SAPS) yaglar. DPF/FAP partikul filtresi veya uc yollu katalizor koruma amacli. Dizel araci olanlarin en cok dikkat etmesi gereken satir budur.
- E serisi: Agir ticari araclar.
Bir de ureticinin kendi onaylari var: VW 504 00/507 00, MB 229.51, BMW Longlife-04, Renault RN17, dexos gibi. Aracinizin kullanim kilavuzunda bunlardan biri yaziyorsa, sisenin arkasinda o kodu birebir gormek istersiniz. "ACEA C3 zaten var, onay olmasa da olur" yaklasimi, uzun bakim araliklarina sahip motorlarda tortu ve zincir asinmasi olarak geri donebiliyor.
Peki ben nasil karar veriyorum?
- Kilavuza bakiyorum. Tek dogru kaynak burasi. Yag bolumunde hem viskozite hem standart/onay yazar. Kilavuz yoksa motor kapagi altindaki etiket veya ureticinin resmi yag arama araci ise yarar.
- Standarti viskoziteden once ariyorum. Rafta once ACEA/API ve onay satirini okuyorum, sonra viskoziteyi. Cunku dogru viskozite yanlis standartta bir yag, dizel araclarda filtreye zarar veriyor.
- Iklimi hesaba katiyorum. Kilavuz 5W-30 ile 0W-30 arasinda secim birakiyorsa, kis sert geciyors
© 2026 Garaj Defteri