Araç Akümülatörü Deşarj Olmuşsa Tekrar Şarj Etme Yöntemi

Sabah dönmeyen marş: tanıdık bir hikâye

Geçen kışın en soğuk gecesinden sonra sabah kontağı çevirdiğimde aracımdan gelen ses, marş motorunun o bildik "vır-vır"ı değildi. Gösterge paneli bir yanıp bir söndü, röle tıkladı ve sonra sessizlik. Farları açtım, ışık sarı ve cılızdı. O anda anladım ki akü deşarj olmuş. Sebebi de basit: bir gün önce bagaj lambasını açık bırakmışım.

Bu durumda ilk refleks genelde birinden takviye istemek oluyor. Ama takviye, deşarj olmuş bir aküyü şarj etmez; sadece aracı çalıştırmanıza yeter. Sonrasında şarj işini alternatöre yıkmış olursunuz ve alternatör bunun için tasarlanmamıştır. Ben de yıllar içinde öğrendim: bir akü tam boşaldıysa doğru çözüm, onu araçtan bağımsız olarak, sakin sakin şarj etmektir.

Uygulamalı örnekler için sahabet giriş kaynağı işinizi kolaylaştırır.

Önce durumu doğru okumak

Elinize multimetre alıp akü terminallerinden gerilim ölçün. Araç kapalı, en az bir saat dinlenmiş olsun. Kaba bir yol haritası şöyle:

Bu konuda ürün ve fiyat karşılaştırması için sahabet sayfasına bakabilirsiniz.

Bu ölçümü yapmadan şarj cihazına sarılmak, hastaya bakmadan ilaç yazmak gibi. Ben tek bir ölçümle de yetinmiyorum; şarj bittikten bir gün sonra tekrar ölçüyorum. Akü şarjı tutuyor mu tutmuyor mu, gerçek cevap orada.

Seçenekleri yan yana koyalım

Kendi deneyimim şu: akıllı şarj cihazı aldığım gün en iyi yatırımlardan birini yapmışım. Fiyatı bir akünün çeyreği kadar, ama iki aküyü kurtardı bile diyebilirim.

Adım adım akü şarj etme prosedürü

1. Aracı kapatın, kontağı çıkarın. Aküyü yerinde bırakabilirsiniz; ama kapalı garajda değil, havalandırması olan bir yerde çalışın. Şarj sırasında hidrojen gazı çıkar, kıvılcım ve sigara kesinlikle olmaz.
2. Terminalleri temizleyin. Beyaz-mavi oksit varsa tel fırçayla alın. Kirli terminal, şarjı ölçtüğünüzden çok daha yavaş yapar.
3. Bakımlı tip aküyse hücre kapaklarını kontrol edin. Elektrolit seviyesi plakaların üstünü örtmüyorsa saf su ekleyin. Asla musluk suyu, asla asit.
4. Şarj cihazı FİŞE TAKILI DEĞİLKEN kırmızı kelepçeyi artı (+), siyahı eksi (−) kutba bağlayın. Ters polarite hem cihazı hem aküyü anında yakabilir; bu yüzden bağlamadan önce kutupları gözle iki kez teyit ediyorum. Kelepçeler birbirine dokunmasın.
5. Akımı akü kapasitesinin onda biri kadar seçin. 60 Ah'lik bir akü için yaklaşık 6 A makul, ama derin deşarjda 3–4 A gibi daha düşük bir değerle yavaş gitmek daha sağlıklı.
6. Şimdi cihazı prize takın ve şarjı başlatın. İlk yarım saat gerilim ve akım oturana kadar bir göz atın.
7. 12–24 saat bekleyin. Boş bir akünün tam dolması gerçekten bu kadar sürer. Akıllı cihaz kendi kesip idameye geçecek; klasik cihazda akım belirgin şekilde düşünce ve akü ısınmaya başlayınca sonlandırın.
8. Sökme sırası ters: önce fişi çekin, sonra siyahı, en son kırmızıyı ayırın.
9. Bir saat dinlendirip ölçün. 12,6–12,8 V görüyorsanız iş tamam.

Neden bu kadar yavaş?

Akünün içinde kimyasal bir tepkime var; kurşun sülfat kristallerinin çözülmesi zaman istiyor. Yüksek amperle zorladığınızda gerilim hızla yükseliyor, cihaz "doldu" diyor ama plakaların derinliği hâlâ boş kalıyor. Bu yüzden hızlı şarjdan çıkan akü, iki gün sonra tekrar yolda bırakabiliyor. Sabırlı şarj, akünün kapasitesini gerçekten geri kazandırıyor.

Şarj bitti, gerilim güzel, ama akü bir hafta içinde yine boşaldıysa suçlu akü olmayabilir. Kaçak akım, gevşek kayış ya da yorgun alternatör de aynı tabloyu üretir. Bunları ayırmadan yeni akü almak, parayı çöpe atmak demek.

Benim önerim

Kendi başına uygulayacak birine söyleyeceğim şey net: bir akıllı şarj cihazı edinin, kutup bağlantısında acele etmeyin ve süreyi kısaltmaya